Blog  - Lezersreacties onder de loep

Lezersreacties onder de loep

Heel wat nieuwsmedia hebben een eigen website. Daarop is niet alleen nieuws terug te vinden, vaak bieden dergelijke websites ook extra mogelijkheden. Zo kunnen lezers bijvoorbeeld bij heel wat nieuwsitems hun reactie plaatsen. De meeste van deze reacties zijn goed onderbouwd en zijn de oprechte mening van burgers die hun stem willen laten horen. Maar al te vaak bevatten – meestal anonieme – reacties beledigingen, grof taalgebruik tot zelfs boodschappen die racistisch genoemd mogen worden. Men kan zich dus de vraag stellen in hoeverre de lezersreacties op de websites van sommige nieuwsmedia gemodereerd worden.

De Raad voor de Journalistiek is deze problematiek nog aan het onderzoeken, maar zou begin 2009 een officieel standpunt innemen.

Lezersreacties worden dagelijks door heel wat mensen gelezen en doordat ze op de website van ‘bekende’ en ‘betrouwbaar’ geachte media staan, lijken ze gelegitimeerd en kunnen ze andere lezers beïnvloeden. Dit is natuurlijk eigen aan het feit dat men het debat toelaat, maar ik ben van mening dat er hier en daar toch wat meer gemodereerd kan worden. Je zou dit alles natuurlijk kunnen weglachen onder het motto van de ‘vrije meningsuiting’, maar daar gaat het mij hier niet om. Iedereen mag van mij zijn mening verkondigen en ik ben er voorstander van dat nieuwswebsites dergelijke discussies toelaten en de lezer een kans bieden om te reageren. Als mensen hun mening goed onderbouwen heb ik er niets op tegen dat het een beetje wansmakelijk of eerder kwetsend kan overkomen, smaken verschillen, maar sommige zaken zijn gewoon te gortig, echt lasterlijk of puur racisme. Dergelijke uitspraken horen volgens mij niet thuis op deze websites.

In april hebben de CD&V-senatoren Pol Van Den Driessche en Els Schelfhout en Dany Neudt van de interculturele organisatie Kif Kif, de Vlaamse uitgevers en hoofdredacteuren van kranten en weekbladen opgeroepen om op te treden tegen racistische en haatdragende boodschappen op hun internetfora. Ze wezen er toen ook op dat mediabedrijven een sterke invloed kunnen hebben op de publieke opinie en dat ze daarom hun maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten opnemen. De hierboven genoemden startten ook een petitie die door heel wat prominenten uit zowel de media als de politiek ondertekend werd.

De Raad voor de Journalistiek kondigde toen ook aan om de verantwoordelijkheid na te gaan van de media bij het modereren van hun websites. Ik had hierover vrijdag een kort gesprek met Flip Voets, secretaris-generaal en ombudsman van de Raad voor de Journalistiek. Hij vertelde me onder andere dat de Raad voor de Journalistiek deze problematiek nog aan het onderzoeken is. “Wanneer je naar het buitenland kijkt, merk je dat er nog veel onzekerheid is. Er bestaat geen richtlijn die zegt dat al die fora op voorhand gemodereerd moeten worden. Daar is trouwens grote betwisting over. Een aantal mensen zijn van mening dat dit onmogelijk is en dat het nu eenmaal de natuur van het internet is. Dit belet echter niet dat de redacties de verantwoordelijkheid hebben om, als er onwenselijke reacties op hun websites komen, die er zo snel mogelijk af te halen. Maar eisen dat al die fora op voorhand gemodereerd worden is blijkbaar niet doenbaar.”

In juni heeft de Raad voor de Journalistiek er al op gewezen dat redacties inderdaad verantwoordelijk zijn. Een man had toen een klacht ingediend bij de Raad voor de Journalistiek, omdat de nieuwsredactie van de VRT zijn reactie, op een tekst die Kathleen Cools op haar weblog gepubliceerd had, niet opgenomen werd. Zijn klacht bleek ongegrond. “Wanneer een journalistiek medium een website in het leven roept die het geven van reacties toelaat, is deze verantwoordelijk voor de zaken die op die website staan, dus ook de lezersreacties. Men moet zijn verantwoordelijkheid opnemen. Er mogen bijvoorbeeld geen racistische boodschappen op staan, of dingen die lasterlijk zijn”, meent Flip Voets.

De Raad voor de Journalistiek zou begin 2009 een standpunt innemen over deze kwestie. Voets denkt dat redacties, net als in het buitenland, niet alles op voorhand zullen moeten modereren. Volgens hem zal men wel zeggen dat redacties al het mogelijke moeten doen om schadelijke content te vermijden en indien er toch ongewenste zaken op hun website komen, moeten ze die zo snel mogelijk verwijderen.

Auteur: Nele Ameloot