Blog  - Tien principes voor de internetjournalistiek volgens The Guardian

Tien principes voor de internetjournalistiek volgens The Guardian

Journalisten staan existentiële angsten uit sinds de komst van de burgerjournalist. Als de traditionele media er niet in slaagt zich aan te passen aan de nieuwe evoluties dreigt ze overbodig te worden. De Engelse krant The Guardian trekt zijn conclusies en maakt zich op voor een nieuw journalistiek tijdperk.

 

Het internet veroorzaakt aardverschuivingen in een samenleving waarin oude machtsstructuren afbrokkelen en invloed niet meer louter in enkele handen valt. Technologische vooruitgang biedt een historische mogelijkheid tot nieuwe vormen van samenwerking en participatie, ziet de krant positief in. The Guardian wil de speerpunt vormen van deze vernieuwing.

 

‘Ten Principles of Mutualisation’

Alan Rushbridger, hoofdredacteur van The Guardian, beseft dat zijn redactie hiervoor moet worden hervormd. In de lente van 2010 organiseerde hij enkele vergaderingen over de voor –en nadelen van wat hij de 'mutualisatie’ van de pers noemt. Rushbridger ontwikkelde ‘Ten Principles of Mutualisation’ om het debat af te lijnen.

 

1. Het stimuleert participatie door middel van reacties
    
2. Publiceren is geen eenrichtingsverkeer, van ‘ons’ tot ‘hen’
    
3. Het moedigt anderen aan een debat te starten, materiaal te publiceren of suggesties te maken. We kunnen zowel volgen als leiden. We kunnen anderen betrekken in het (pre)publicatieproces
   
4. Personen met een gedeelde interesse kunnen zich groeperen rond bepaalde onderwerpen, personen of zaken
    
5. De journalistiek maakt deel uit van het wereldwijde web. Het kan linken of samengaan met andere webcontent (ook diensten)
    
6. Het verzamelt werk van anderen
   
7. Journalisten zijn niet de enige bron van autoriteit, expertise en belang
    
8. Het streeft naar en denkt na over diversiteit en gedeelde waarden
   
9. Publiceren wordt gezien als het begin van het journalistiek proces eerder dan het einde
   
10. Het is transparant, betwistbaar en open voor correcties, duiding en aanvulling

 

Emancipatie van de burger

Sinds de komst van het internet reikt de invloed van de media  veel verder dan de traditionele autoriteit die de journalistiek uitstraalde (zie ‘Verantwoordelijkheid van de vierde macht'). Burgers kunnen zich eenvoudig mobiliseren rond specifieke thema’s en oefenen massaal druk uit op de oude machtstructuren. Tot die archaïsche structuren behoort ook de pers. De lezer vertrouwde bijna blindelings op het gezag en de status van de journalist. Zij hadden de sleutel tot informatie, niet mediagebruiker. Nieuwsconsumenten kiezen voor hun eigen prioriteiten, genereren zelf content en berusten op hun eigen oordeel, al dan niet door verschillende bronnen te combineren. De journalist blijft een vorm van autoriteit maar niet de enige.

De vrees bestaat dat de stem van de journalist verloren zal gaan in de kakofonie van publicaties op het web. Als iedereen naar believen nieuws kan posten, wat maakt de journalist dan nog speciaal? Volgens Janine Gibson, webredacteur van guardian.co.uk is deze angst overtrokken. Het betekent niet dat de expertise van de journalist overbodig wordt maar de interactiviteit moedigt mensen aan zicht te betrekken in het nieuwsproces, als toegevoegde waarde.

 

‘Comment is Free’

Van tabloid tot kwaliteitskrant, wanneer journalisten gevoelige onderwerpen aansnijden, dreigt de nuance al eens te verzuipen in eindeloze, ondoordachte en soms ronduit racistische commentaren. De Standaard Online http://www.standaard.be/ reageerde hierop door de reactievrijheid sterk in te perken. Vooral rond onderwerpen over allochtone kwesties en het Israëlisch-Palestijns conflict leek een intellectueel debat onmogelijk.

Janine Gibson merkt op dat het aandeel giftige reacties sterk afneemt wanneer de journalist zelf deelneemt aan de discussie. De middelen om elk artikel op te volgen zijn beperkt maar The Guardian toont met haar pagina Comment Is Free dat een ernstig debat wel degelijk mogelijk is. De rubriek verzamelt enkele tientallen commentaarstukken en blogs en probeert de schrijvers te engageren in het debat. Gibson noemt het een goed voorbeeld van de voordelen van een positieve betrokkenheid. “Als je niet opdaagt kan je niet klagen over andermans reacties”, luidt het.

Alan Rushbridger kijkt met hoop naar de toekomst. “Journalistiek gezien is deze evolutie enorm uitdagend en rijk. Journalisten waren nooit eerder in staat om verhalen zo efficiënt te vertellen: Artikels vullen elkaar aan, informatie wordt uitgediept via links, reageren werd gedemocratiseerd, video en audio bieden ondersteuning, enz. Als er een manier is om het vertrouwen van het publiek te herwinnen dan is dat door al deze mogelijkheden te omarmen en niet door zich af te schermen.

Auteur: Olivier Garmyn

 

Alan Rushbridger over de toekomst van de Journalistiek