Blog  - De mannen van Bonanza

De mannen van Bonanza

In april nam Birgit Donker ontslag als hoofdredacteur van NRC Handelsblad. Zij en de nieuwe eigenaren (verpersoonlijkt door Derk Sauer) raakten het niet eens over de toekomst van de krant. Donker wilde feiten, Sauer duiding en achtergrond. Uiteindelijk werd zowel Birgit Donker als uitgever-directeur Gert-Jan Oelderik door Sauer de deur gewezen.

Adjunct-hoofdredacteur Sjoerd de Jong werd over deze ingreep geïnterviewd bij NOVA. Twan Huys vroeg hem onder meer hoe hij nog kon garanderen dat de inhoud van de krant door journalisten werd gemaakt en niet door invloed van de eigenaren tot stand kwam. Lezers maakten zich zorgen. De Jong nuanceerde, maar gaf toe dat ook de redactie zich zorgen maakte. Er was iets gebeurd dat nooit meer voor mocht komen.

Ondertussen heeft NRC Handelsblad een nieuwe hoofdredacteur. Peter Vandermeersch werd vanwege zijn prestaties bij De Standaard aangezocht om de krant te leiden. Hij stemde in, net als de redactie. Zijn kandidatuur werd voorgelegd aan de redactieraad, en aanvaard. Vanaf 1 september treedt Vandermeersch in functie. (Voor NRC next zocht hij ook alvast een nieuwe hoofdredacteur. De krant waarvan diezelfde Vandermeersch ooit zei dat het de enige leesbare van Nederland was, wordt binnenkort geleid door de achtentwintigjarige filosoof Rob Wijnberg.)

Dinsdag bleek bij Humo ongeveer hetzelfde te zijn gebeurd. Jörgen Oosterwaal maakte bekend dat hij opstapt als hoofdredacteur van het weekblad. Hij vertelde daarbij honderduit over de nieuwe dimensie die hij daarmee aan zijn carrière wil geven en de opluchting die hij voelt, maar gaf ook wat anders te verstaan. Toen hij tijdens de onderhandelingen met Woestijnvis aangaf zijn functie eventueel vacant te willen stellen, werd daar door Wouter Vandenhaute enthousiast op gereageerd. “”Woestijnvis wou na de gedeeltelijke overname van het blad met een schone lei beginnen,” zei Oosterwaal daarover op de site van De Morgen.

De gelijkenissen met het verloop bij NRC Handelsblad zijn opvallend, maar er zijn verschillen. De collega van Oosterwaal, Sam De Graeve, komt nu alleen aan het hoofd te staan van Humo. Zonder verder overleg met de redactie of wat dan ook. Toen de overnameplannen werden bekend gemaakt, werd De Graeve voorgesteld als co-hoofdredacteur, wat misschien geen onoverkomelijk offer is. Het is daarentegen de vraag of eeuwenoude redacteuren van Humo het een goede zaak vinden dat hun blad wordt geleid door iemand zonder enige ervaring met de geschreven pers. Zelfs wie De Slimste Mens ter Wereld geen onuitstaanbaar programma vond, levert niet per se met plezier zijn onafhankelijk weekblad en bijbehorende reputatie uit aan de ex-eindredacteur van dat programma. De Morgen schrijft vandaag (woensdag) dan ook dat wordt verwacht dat redacteuren Oosterwaal zullen volgen naar de uitgang.

Volgens mij kan je enkel in Vlaanderen een tijdschrift overnemen, de redactie doen verhuizen naar jouw pand en eigenhandig een hoofdredacteur aanduiden zonder dat daar commotie rond ontstaat. Toen Patrick De Witte vraagtekens plaatste bij de gang van zaken – achteraf bleek het onduidelijk of hij het over de overname had of de stopzetting van zijn column – werd hij op radio 1 weggelachen door Jules Hanot (Is Humo de bitch van Woestijnvis?, nvdr.). Zijn these luidde dat Humo schade zou lijden als het blad invloed van Woestijnvis zou toestaan. En dat wil natuurlijk niemand. Hanot was misschien wel de enige journalist die na het sociale bloedbad bij De Morgen vorig jaar een promotie wist binnen te halen.

In Vlaanderen bestaat een onafhankelijk redactiestatuut omzeggens niet. “Wanneer een tijdschrift een nieuwe baas krijgt, dan wil die daar natuurlijk zijn eigen mensen zetten,” zegt Oosterwaal daarover in De Morgen. Dat kan best zijn, maar als een teeveeblad als gevolg daarvan geleid wordt door de zegsmensen van een productiehuis, kan je het geen onafhankelijk weekblad meer noemen.

Auteur: Peter Casteels
Dit stuk verscheen eerder op zijn weblog.