Blog  - Een krant voor een land - het helende effect van vrije informatie

Een krant voor een land - het helende effect van vrije informatie

Met steun van Buitenlandse Zaken verschijnt deze week in Zuid-Sudan het eerste exemplaar van The New Nation, een journalistiek project van Els De Temmerman, die zo'n initiatief zeer nuttig acht voor een land met een tragische geschiedenis.

Sudan is het land waar ik een kwarteeuw geleden mijn Afrikaanse avontuur begon. Ik was toen 25 en werkte als hulpverleenster in Nyala, in Darfour. Tienduizenden mensen sloegen op de vlucht voor de honger en de oorlog in Zuid-Sudan en kwamen naar de streek waar wij actief waren. Ze waren uitgehongerd en kropen als levende skeletten over vijandig terrein. Onze pogingen om hen te voeden, in een kamp dat Safaha heette, werden bemoeilijkt door enorme logistieke problemen en door de confiscatie van ons voedsel door plaatselijke overheden in het noorden. Uiteindelijk moest ik ondervoede kinderen selecteren. We konden slechts een beperkt aantal tot ons voedingscentrum toelaten, want onze voorraden raakten op. Op het einde van dat jaar maakten de Verenigde Naties bekend dat 500.000 mensen gestorven waren in en rond de Bahr el Arab, waar Safaha lag. ‘Safaha, ik zal er nooit van genezen', waren de laatste woorden van mijn dagboek, dat in een Belgisch tijdschrift verscheen en mij een baan als reporter opleverde.

De weinig bekende tragedie van Safaha in 1988 zette mij ertoe aan om mijn relatief comfortabele leven in België op te geven en journalist te worden in Afrika. Door nu de kans te aanvaarden om mee te werken aan de wederopbouw van een door een bijna halve eeuw oorlog verwoeste maatschappij, keer ik terug naar waar het allemaal begon, naar de reden zelf waarom ik hier ben.

Eten en drinken

The New Nation is een uniek non-profitproject. Het is gebaseerd op het geloof dat informatie – praktische informatie die inspeelt op de plaatselijke behoeften en die mensen vooruit kan helpen in het leven – evenzeer een grondrecht is als gezondheidszorg en onderwijs. Informatie moet voor iedereen toegankelijk zijn, ook en vooral voor wie arm en ongeletterd is. Daarom zullen 5.000 exemplaren van deze krant gratis worden uitgedeeld aan scholen, medische centra, lokale besturen, radiostations en ngo's overal in het land. Bovendien zullen de mensen in het ministerie van Informatie van de hoofdstad van elke staat een uitvergroot exemplaar van The New Nation kunnen lezen. Wie een eigen exemplaar wil en er het geld voor heeft, kan de The New Nation ook op geselecteerde verkooppunten in de belangrijkste steden van Zuid-Sudan kopen – de opbrengst zal een deel van onze werkingskosten dekken. Kennis en informatie over bijvoorbeeld gezondheid, landbouw of kansen voor bedrijven, zijn fantastische instrumenten voor ontwikkeling en economische groei. Recente studies over de impact van het internet hebben dat aangetoond. Een stijging van de internetpenetratie met 10 procent kan het inkomen van een land met wel 2,5 procent doen stijgen, zegt een studie uit 2009 van de Boston Consulting Group en Telenor Group. Ze doet ook de nieuwe bedrijfsactiviteiten met ongeveer 1 procent toenemen en stimuleert de totale inkomsten van de overheid met tot 9 procent.

Vrije informatie en uitwisseling van ervaringen zijn bovendien gezond voor een samenleving. De waarheid openbaren en vertellen, zoals in de Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissies, heeft volgens psychologen een helend effect. Sociologen zeggen dat openheid en transparantie kunnen helpen om corruptie en schendingen van de mensenrechten te bestrijden. De geschiedenis leert ons inderdaad dat sommige van de ergste misbruiken in gesloten gemeenschappen plaatsvinden, zoals dictaturen, sekten, gevangenissen en internaten. Ook zelfmoordterroristen bleken op hun manier een gesloten gemeenschap te vormen: stille, in zichzelf gekeerde mensen, opgesloten in de eigen bekrompen logica.

The New Nation is uniek in de zin dat wij nieuws uit heel het land zullen brengen. In elke staat van Zuid-Sudan hebben we correspondenten gevonden en opgeleid, niet alleen in nieuwsgaring en schrijven, maar ook in media-ethiek en waarden. Ik durf te zeggen dat wij een buitengewoon geëngageerd, bekwaam en knap team van journalisten hebben. Onze mensen delen mijn passie voor een journalistiek die de geschiedenis nauwkeurig en met verantwoordelijkheidsgevoel optekent en die zo bijdraagt tot meer openheid, meer transparantie en een rechtvaardigere, meer vreedzame samenleving.

Dialoog

Nu ik samen met de lezers aan dit avontuur begin, wil ik een contract sluiten met het publiek. Een krant is geen eenrichtingscommunicatie maar een dialoog met zijn lezers. Als journalisten ‘verwerken' wij de informatie en vertalen wij complexe problemen in een eenvoudige, voor iedereen begrijpelijke taal. Maar de grondstof moet van de lezers komen. Reacties, opinies, tips en commentaar van mensen van alle rang en stand zijn heel erg welkom en worden buitengewoon op prijs gesteld. We zullen een rubriek met brieven, opiniestukken en commentaren hebben, waar de lezers de redactie rechtstreeks met hun standpunten kunnen aanschrijven. Dat zal ons helpen om de interactiviteit en de relevantie te verzekeren. Ik hoop oprecht dat deze gezamenlijke onderneming ons allemaal zal helpen om te genezen van tragedies als Safaha. En dat ze het jongste land van de wereld op weg zal helpen naar ontwikkeling, vrede en welvaart voor iedereen.

Auteur: Els De Temmerman

Dit opiniestuk verscheen eerder in De Standaard.