Blog  - EU steunt én wantrouwt onderzoeksjournalistiek

EU steunt én wantrouwt onderzoeksjournalistiek

De Europese Commissie voorziet in haar begroting een budget van anderhalf miljoen euro voor de financiering van Europese onderzoeksjournalistiek. Wilt u een beurs voor een onderzoek naar de werking van de Commissie zelf? Ook daarover beslist de Europese Commissie.

De hoofdzetel van de EU-Commissie in Brussel. De Commissie wil de budgetten voor onderzoeksjournalistiek eigenhandig controleren.

Het is stilaan een internationale trend. Nu de reguliere media steeds minder investeren in onderzoeksjournalistiek en bijzondere journalistiek, staan er links en rechts mensen op die de opdracht van de vierde macht in ere willen herstellen. Soms gaat het om puur mecenaat, maar zeker in Europa komt een debat op gang met de vraag of ook de overheid daarin moet investeren.

Gevoelig
In België is er het Fonds Pascal Decroos, dat jaarlijks 250.000 euro ter beschikking krijgt van de Vlaamse overheid. Afgelopen jaar werd dat bedrag zelfs (voorlopig eenmalig) verdubbeld. In vergelijking met de indirecte perssteun die direct of indirect van de federale overheid naar de grote mediagroepen stroomt en honderden miljoenen beloopt, blijft het peanuts. Maar symbolisch is het niet zonder belang.

Op Europees niveau is er journalismfund.eu (The European Fund for Investigative Journalism), de Europese tegenhanger van het Fonds Pascal Decroos.

Ook de Europese Commissie lijkt intussen gevoelig voor de evolutie in medialand en oormerkte vorig jaar een bedrag van anderhalf miljoen euro voor het stimuleren van Europese, grensoverschrijdende onderzoeksjournalistiek.

Onafhankelijke experts
Bij het budget 2010 voorziet een amendement in een pilootproject waarbij anderhalf miljoen aan werkbeurzen ter beschikking komt van Europese onderzoeksjournalistiek.

Rijst wel de vraag via welke weg een onafhankelijke beoordeling van de ingediende projecten mogelijk is. Daarbij circuleerden in de wandelgangen lange tijd de namen van journalismfund.eu en het European Journalism Centre in Nederland.

Een brief die Apache kon inkijken leert nu echter dat die voorstellen van de baan zijn. De Europese Commissie zal het geld zelf uitdelen en wil daarvoor een groep experts aanstellen. “De Commissie neemt zich voor een groep van vijf onafhankelijke experts samen te brengen met een uitgebreide expertise in de onderzoeksjournalistiek”, meldt de brief. Blijft de vraag of de Europese Commissie wel geplaatst is om – al dan niet via een onafhankelijke jury – te beoordelen welke Europese, grensoverschrijdende onderzoeksjournalistieke projecten al dan niet recht hebben op een beurs. Het gros van die onderzoeken heeft immers, haast per definitie, direct of indirect te maken met de Europese Commissie zelf.

Auteur: Tom Cochez
Dit stuk verscheen eerder op Apache.be